5 cech, o których powinieneś zapomnieć jako dobry Scrum Master

Jesteś Scrum Masterem? Masz szczęście! Zajmujesz się ciekawymi zagadnieniami, masz styczność z różnymi ludźmi i wyzwaniami. Jednym słowem – wygrałeś los na loterii. Jest jednak 5 cech, o których powinieneś zapomnieć jako dobry Scrum Master.

 

Co znaczy dobry SM?

Nie od dziś wiadomo, że Scrum Master to najmniej dookreślona rola w Scrum. Żadna z innych ról nie jest opisana tak ogólnie, jak właśnie SM. Zakres odpowiedzialności SM-a obejmuje niewiele umiejętności twardych, a są to raczej słowa typu “dbanie, ułatwianie, przestrzeganie”.

Powoduje to, że odpowiedź na pytanie “kim jest dobry Scrum Master?” jest niezwykle trudne. Nie ma jasnych mierników pozwalających na weryfikację skuteczności jego działań czy jakości jego pracy. Oceniając jego pracę weźmiemy pod uwagę pewnie to, jak pracuje zespół czy jak stosuje Scrum. Trudno jest jednak np. wysłać SM-a na dwumiesięczny urlop i porównać pracę Zespołu Scrumowego “z” i “bez”.

Na pewno oceniając pracę SM-a warto obserwować jak pracuje i jak wspiera zespół. Możemy też sprawdzić, czy nie wykazuje cech, których jako dobry Scrum Master nie powinien posiadać. Warto też samemu zrobić rachunek sumienia i sprawdzić, czy nie “grzeszymy” w ten sposób.

 

Uległość

Jako strażnik stosowania Scrum w zespole i organizacji nie możesz sobie pozwolić na wchodzenie sobie na głowę i robienie wyłomów w Scrumie.

Nie może być mowy o przyjmowaniu stwierdzeń typu “… znów retro? Ja nie idę bo zawsze tylko narzekamy i nic z tego nie wynika” jako czegoś normalnego w naszym Scrumie. Każdorazowo, kiedy mamy próbę naciągania Scrum do potrzeb, powinieneś zainterweniować. Po to właśnie jesteś. Jeśli tego nie zrobisz, będziesz miał okazję zaobserwować jak jedno ustępstwo prowadzi do kolejnych. Pisaliśmy o tym przy okazji omawiania Broken Window Theory.

Jeżeli łączysz rolę Scrum Mastera z Deweloperem, nie dawaj się zaszufladkować jako “złego kolegę”. Nikt nie powinien mieć żalu o “zwrócenie” mu uwagi na jego postępowanie, bo przecież wszyscy razem dbacie o jak najlepiej zorganizowany proces scrumowy. Możesz też odwołać się do takich słów jak transparentność i współpraca.

 

Przywództwo

Zgodnie z tym, co niedawno opublikowaliśmy na temat hierarchii w Scrum, nie jesteś managerem zespołu, ani nie jesteś kierownikiem z punktu widzenia HR-owego. Jesteś tylko i aż servant-leaderem. Z jednej strony zespół powinien za Tobą podążać, z drugiej poprzez przywództwo służebne powinieneś “zachęcać pracowników do doskonałości i udzielać im pomocy, przy jednoczesnym zaniechaniu stylu opartego na bezpośrednim kierowaniu i kontrolowaniu” (Scrum Guide).

Jeśli chcesz zarządzać zespołem, wyznaczać osoby do realizacji poszczególnych wymagań i zadań – pomyliłeś stanowiska. Zastanów się jednak przed zmianą pracy, bo według mnie bycie liderem w duchu przywództwa służebnego ma większą wartość. Można zarówno świecić przykładem, jeśli chodzi o stosowanie Scruma, a także pomagać zespołowi rozwiązywać ich problemy.

Tu właśnie jest istotna różnica pomiędzy kierownikiem, a dobrym SM-em. Ten drugi nie wskaże gotowych rozwiązań, ale skieruje zespół na drogę do ich samodzielnego odkrycia. A to zdecydowanie podnosi samoorganizację.

 

Introwertyzm

W momencie, w którym decydujesz się na bycie Scrum Masterem, musisz także zaakceptować fakt, że będziesz na świeczniku. Szczególnie, gdy Twój zespół jest nowy i niedoświadczony.

Na początku najprawdopodobniej będziesz musiał moderować dyskusje, wsadzać kij w mrowisko, wyciągać problemy na światło dzienne, prowokować rozmowy i szukać dziury w całym. Wszystko po to, aby zespół pracował lepiej i wydajniej. Z biegiem czasu Twoje zaangażowanie będzie malało, aż do słynnych czterech godzin tygodniowo na cztery zespoły.

Mylisz się jednak, jeśli myślisz że wtedy będziesz mógł uciec na wieczne wakacje. Ciągle powinieneś trzymać rękę na pulsie i być gotowym do podjęcia interwencji w kluczowym momencie. Żeby rozpoznać i wyprzedzić te chwile, musisz wiedzieć co się dzieje w zespole.

Nie uciekniesz ani na moment od ekstrawertycznego, aktywnego uczestnictwa w codziennym, scrumowym życiu. W przeciwnym wypadku Twoja rola zostałaby umniejszona do organizatora spotkań i osoby przygotowującej notatki.

 

Obojętność

Odwrotnością obojętności będzie empatia. Jako dobry Scrum Master powinieneś cechować się właśnie tą cechą charakteru. Musisz umieć wczuć się w sytuację poszczególnych osób, a czasami także w sytuację całego zespołu. Musisz umieć odczytywać niewerbalne komunikaty i zauważyć nadchodzący kryzys.

“Nie czas żałować róż, gdy płoną lasy”

Kiedy już jest za późno, pozostaje nam już tylko rola strażaka i gaszenie pożarów. A chodzi o to, aby być osobą, która przewidzi zagrożenie i rozpozna tlący się konflikt czy problem.

Każdy pożar da się przewidzieć, zawsze istnieją jakieś symptomy, które go zapowiadają. Twoją rolą jest w spokoju zatrzymać się i przeanalizować bieżącą sytuację. Szukanie miejsc, w których coś ewentualnie może pójść nie tak jest nieodłącznym elementem pracy SM-a. Bierna postawa się tu nie sprawdzi.

Nie jest ważne, czy mówimy o zagrożeniu realizacji Celu Sprintu czy o konflikcie personalnym kiełkującym w zespole. Empatyczne spojrzenie na otaczającą nas rzeczywistość na pewno będzie pomocne.

 

Zniechęcenie

Jeśli dopuściłeś do pożaru to znaczy, że pominąłeś jakąś ważną wskazówkę. Być może była ona poruszana na Sprint Review lub na Sprint Retrospective. Może zespół nie-wprost poruszał problem na Daily Scrum.

Jeżeli jesteś Scrum Masterem już trochę czasu, to widziałeś mnóstwo trudnych sytuacji. Z większości z nich udało Ci się wyjść bez szwanku dla Zespołu Deweloperskiego. Pomyśl co się stało tym razem. Może to zniechęcenie? Może Twój czas w tym zespole dobiegł końca i czas poszukać nowych wyzwań?

Praca Scrum Mastera to praca na 100% i nie ma w niej mowy o chwili wytchnienia. Zdarzają się sytuacje, w których pracy jest trochę mniej, ale po nich zwykle przychodzą trudne okresy. Kiedy wydaje Ci się, że wszystko jest tak, jak być powinno, to zaraz okazuje się, że można było zrobić coś inaczej lub podjęliśmy jako zespół złe decyzje w ramach Inspect and Adapt. I w takiej sytuacji zaczynamy od początku…

Aby nie dopuścić do zniechęcenia, cały czas szukaj nowych ścieżek rozwoju. Nie daj się zaszufladkować i działaj tak, abyś też miał z tego frajdę. Pomyśl o sobie, bo zespół potrzebuje Ciebie jako Scrum Mastera na 100%.

 

5 cech, o których powinieneś zapomnieć jako dobry Scrum Master

Niepożądanych cech na pewno jest więcej niż 5. Wybraliśmy te, które powtarzają się najczęściej i sieją najwięcej spustoszenia w naszym Scrumie i Zespołach Scrumowych. Nawet jeśli znalazłeś siebie w którejś z powyżej opisanych cech, to nie znaczy, że Twoja praca będzie nieefektywna.

Jeśli zauważyłeś swoje słabości, to nie poddawaj się. Walcz. Zawsze najłatwiejsze jest poddanie się i bierność. Jako dobry Scrum Master nie powinieneś tego robić. Wiesz przecież, że świadomość problemu to już połowa drogi do sukcesu. Pozostaje już tylko jego rozwiązanie.

Nie ma znaczenia czy zrobisz to sam, czy z pomocą kolegów i koleżanek z Zespołu Scrumowego. Najważniejszy będzie efekt.

 

Więcej o roli Scrum Mastera, cechach, narzędziach i umiejętnościach dowiesz się na naszym szkoleniu Scrum Master Sessions.

Łukasz Bręk

14 lat doświadczenia w IT, 7 lat doświadczenia w Scrum, PSM, PSPO, Scrum Master zespołów zwinnych, Product Owner, analityk biznesowy, trener Scrum

Click Here to Leave a Comment Below

Magda - 28 czerwca 2019

Bardzo fajnie napisane, pozwolę sobie tylko nie zgodzić się z podpunktem poświęconym introwertyzmowi. Introwertyzm to nie to samo co nieśmiałość i wydaje mi się, że nie przeszkadza on wcale w pełnieniu roli SMa. A myślę, że nawet ręcz przeciwnie, introwertyzm ułatwia zbudowanie zdrowego dystansu czy ograniczenie przywódczych zapędów. Introwrtycy są skierowani na swoje wnętrze, więc często cechują się też wysokim poziomem empatii.

Pozdrawiam

Reply
    Tomasz Dzierżek - 28 czerwca 2019

    Dla skrajnego introwertyka interakcje społeczne, szczególnie w dużej grupie, są męczące i może ich unikać. Jak najbardziej zgadzam się z tym, że introwertyzm to nie znaczy nieśmiałość, pisaliśmy o tym więcej tutaj: https://bialko.eu/agile/introwertyk-w-zespole/

    Reply
Seoit - 24 listopada 2019

Bardzo dobry wpis przedstawiający jakie cechy powinien posiadać dobry scrum master, ale czy na pewno tylko on …? Odniosłem nieodparte wrażenie, że gdyby przeredagować odpowiednio powyższy wpis to w dużej części pasowałby nie tylko do opisy dobrego scrum mastera ale także team leadera, kierownika, zarządcy, brygadzisty, czy kogokolwiek, kto ma pod sobą ludzi i zarządza ich pracą. Daje to ciekawy argument do tego, że scrum jest na swój sposób naturalny. Ot takie przemyślenie. Pozdrawiam.

Reply
    Łukasz Bręk - 24 listopada 2019

    Cześć,
    Zgodzę się z Tobą w 100%. Scrum jest i powinien być naturalny i tę naturalność promować. Część ludzi uważa tę metodykę za sztuczny twór nałożony na ich codzienną pracę, który “wg. managementu” ma spowodować, że będziemy pracować “szybciej i taniej”. Nie! Nie tędy droga.

    Faktycznie, opis cech SM-a w poście można by “przyłożyć” do prawie każdego stanowiska odpowiedzialnego za zarządzanie ludźmi w każdej firmie. Dowodzi to dwóch rzeczy:
    – Scrum nie jest oderwany od świata i potencjalnie w każdej firmie potrzebni są ludzie, którzy będą posiadali cechy Scrum Mastera (nawet, jeśli firma nie wykorzystuje potencjału metodyki)
    – Scrum Master to nie kosmita, to osoba z krwi i kości, która ma pewne zadania do wykonania. Owszem, duża z część z nich dotyczy efektywnego wykorzystania Scrum w organizacji, pozostała jednak część skupiona jest na człowieku. I wg mnie druga z tych odpowiedzialności jest równie istotna jak ta pierwsza.

    Pozdrawiam
    Ł.

    Reply
Leave a Reply: